O raporcie:

Analiza rynku wydawniczego i księgarskiego w Polsce. W raporcie zidentyfikowano i opisano poszczególne elementy łańcucha dostaw oraz zaprezentowano kompletną architekturę rynku z uwzględnieniem sposobów używania formatów przez czytelników, kanałów dotarcia do odbiorców, warunków handlowych oraz roli infrastruktury publicznej i cyfrowej. Publikacja zawiera również analizę substytucji między formatami książki (książka drukowana, e-book, audiobook, dostęp przez subskrypcję), opis mechanizmów platformizacji i ich wpływu na widoczność tytułów oraz porównanie istotnych doświadczeń z zagranicy.

Kluczowe wnioski:

• W 2024 r. w Polsce ukazały się 30 662 nowości wydawnicze, sprzedaż detaliczna książek wyniosła ok. 4,5 mld zł, a 41 proc. Polaków zadeklarowało lekturę co najmniej jednego tytułu w roku. Jednocześnie sprzedaż produktów cyfrowych (np. audiobooków i e-booków) odpowiadała za ok. 16 proc. przychodów wydawców. Nie jest to jednak jeden rynek: książka drukowana, e-book, audiobook oraz subskrypcja podlegają częściowo odmiennym mechanizmom popytu, ceny i dystrybucji. Rynek książki należy zatem rozumieć jako zbiór segmentów-formatów odbioru, między którymi wybiera czytelnik.
• Sukces sprzedażowy zależy dziś od dostępu do klienta. Internet odpowiada już za 52 proc. dystrybucji książek, podczas gdy kanał księgarski za 23 proc.; w marcu 2026 r. działały 1592 księgarnie stacjonarne, z czego 921 było niezależnych. Obecnie przewagę zyskują podmioty łączące handel stacjonarny, e-commerce, logistykę i dane, a presja rabatowa i odroczone płatności przesuwają część ryzyka finansowego na wydawców. Oznacza to, że na polskim rynku książki gra toczy się o koncentrację kanałów sprzedaży, o warunki handlowe i platformizację widoczności tytułu.
• Polska stoi przed decyzją, czy i w jaki sposób regulować rynek książki. Doświadczenia w tym zakresie mają kraje zachodnie. W 2024 r. w Europie działało 11 ustawowych systemów ochrony ceny książki; we Francji maksymalny rabat konsumencki wynosi 5 proc., a ochrona trwa 24 miesiące. Przykłady Francji i Niemiec pokazują, że regulacja może współistnieć z szeroką ofertą i gęstą infrastrukturą rynku, ale nie zatrzymuje platformizacji ani przesuwania sprzedaży do kanałów zdalnych.
• Wniosek z raportu jest trzyaspektowy. Po pierwsze, przed regulacją potrzebne jest wdrożenie systemu nieprzerwanego zbierania danych o cenach transakcyjnych, kanałach sprzedaży, segmencie cyfrowym i zakupach bibliotecznych – aby zyskać jak najpełniejszy realny obraz rynku. Po drugie, potrzebny jest pakiet rozwiązań obejmujący segment cyfrowy, ograniczanie obejść przez opłaty pozarabatowe i reformę zakupów bibliotecznych – tak aby rozwiązania legislacyjne wspomagały rynek. Po trzecie, konieczna jest debata koncentrująca się nie na ogólnym sporze o zasadę interwencji legislacyjnej, lecz na konkretnych pytaniach o jej zakres, wyjątki od niej, egzekwowalność i pomiar skutków.