O raporcie:
Analiza wyzwań stających przed sektorem deep tech w Polsce w obszarze edukacji i pozyskiwania kadr. W publikacji opisano obecne dążenia Europy do większej suwerenności technologicznej. Wskazano w jaki sposób w Polsce funkcjonuje system kształcenia osób, na różnych etapach edukacji, które mogłyby znaleźć zatrudnienie w branży kosmicznej albo wdrażać i komercjalizować własne rozwiązania. Raport wieńczą rekomendacje dla decydentów w obszarze wspierania kształcenia kadr dla sektora deep tech.
Kluczowe wnioski:
- Według raportu The 2026 European Deep Tech Report inwestycje w technologie kosmiczne urosły w 2025 r. w ujęciu rokrocznym o 22 proc., do poziomu 1,3 mld dol., a w procesory przyszłości (kwantowe, fotoniczne) aż o 115 proc., do 2,5 mld dol. Jeśli ten trend się utrzyma, dostęp do kapitału przestanie być wyzwaniem ograniczającym możliwości wzrostu europejskim spółkom.
- Jednocześnie sytuację firm na poszczególnych europejskich rynkach zaczyna różnicować dostęp do kadr. Jeśli Polska nie zainwestuje w kształcenie specjalistów, których potrzebują rozwojowe firmy, nie będą one mogły wykorzystać szans otwieranych im przez łatwiejszy dostęp do kapitału i trend dążenia do techsuwerenności. Według danych z systemu RAD-on w dziedzinach studiów „nauki ścisłe i przyrodnicze” oraz „nauki inżynieryjne i techniczne” kształciło się w 2024 roku ok. 291 tys. studentów. Ich liczba nieznacznie wzrosła w ostatnich dwóch latach (o ok. 2,5 tys.), jednak wcześniej, w latach 2019-2022, systematycznie spadała. Malejące zainteresowanie tymi dziedzinami to zła wiadomość dla firm kosmicznych i innych deep techów.
- Ważnym narzędziem kształtowania polityki kadrowej powinna też być Polska Strategia Kosmiczna. Jej obowiązująca, lecz wymagająca pilnej aktualizacji wersja jako jeden z celów szczegółowych wskazuje „budowę kadr dla potrzeb polskiego sektora kosmicznego”. Przyjęta w 2017 roku zakładała, że do 2020 roku w tym celu osiągnięte zostaną dwa wskaźniki: „Utworzenie nowych kierunków kształcenia wyższego” oraz „Rozwinięty program staży i praktyk w firmach kosmicznych”. Z perspektywy 2026 roku jasne jest, że plany rozwoju kadr wpisane w powstającą obecnie nową strategię muszą być dużo bardziej ambitne.
- W Polsce innowacyjne start-upy, w tym te z branży kosmicznej, działają co do zasady w niesprzyjających warunkach. Mimo to w polskiej branży kosmicznej można znaleźć przykłady sukcesów akademickich spółek odpryskowych, czyli takich, które zostały wydzielone z podmiotu macierzystego i są od niego zależne (spin-out) bądź nie (spin-off). Należy poprawić efektywność działania akademickich inkubatorów przedsiębiorczości i zwiększyć kapitałowe zaangażowania w inkubowane projekty studenckie. Inkubatory powinny oferować realny mentoring biznesowy i pomagać w tworzeniu interdyscyplinarnych
zespołów łączących inżynierów z menedżerami. Rekomenduje się, aby uczelnie angażowały się kapitałowo w studenckie spin-offy na poziomie 5-15 proc., co uwiarygodni te projekty w oczach przyszłych inwestorów prywatnych, nie blokując jednocześnie możliwości ich dalszego rozwoju.