Ćwiczenia
z przyszłości
Słowa, które znaczą
ILUSTRACJE/
Tymek Jezierski
Język kształtuje ramy naszego myślenia. Słowa, których używamy, wyznaczają granice naszej wyobraźni. Tego, co możliwe; tego, co pożądane; tego, co groźne.
Nie zawsze to sobie uświadamiamy. Na co dzień reagujemy na miliony bodźców; jesteśmy odbiorcami i twórcami kultury remiksu – pojęć, zjawisk, sałatki słownej. Donald Trump, wyrazisty narrator XXI wieku, szczyci się formą przekazu, którą nazwał: „The weave”, przeplatańcem. Przeplatamy słowa, znaczenia, obrazy, wątki, sensy i bezsensy. Jedni uczynili z tego potężne narzędzie wpływu, inni giną w świecie, w którym znaczenie jest drugorzędne, a akt przeplatania staje się sensem samym w sobie.
W „Ćwiczeniach z przyszłości” - wspólnym przedsięwzięciu Polityki Insight i Fundacja PKO Banku Polskiego - podejmujemy próbę rozplątania kawałka naszego dyskursu. Zaprosiliśmy dziewięć osób, aby przyjrzały się dziewięciu słowom, które uznajemy za szczególnie ważne. Choć często pojawiają się w debacie publicznej, ich znaczenie nie jest oczywiste.
To nasza próba zatrzymania chomiczego kołowrotu feedu i zastanowienia się nad pojęciami, przy których warto przysiąść, nad którymi warto się zamyślić, o które warto się nawet pokłócić.
Przyjrzymy się m.in. „suwerenności” (która dziś kojarzy się ze wszystkim i nie wiadomo już, co oznacza), „sprawczości” (ta przestaje oznaczać skuteczność, a zaczyna nieprzyjemnie rymować się z autorytaryzmem) czy „solidarności” (która coraz bardziej jest o braniu, a coraz mniej o dawaniu). Wierzymy, że przywrócenie sensu tym słowom pozwoli zrobić krok ku zdrowszej, mądrzejszej i spokojniejszej debacie publicznej. Przesunąć się, choć o milimetr, w kierunku lepszej Polski. Obronić się przed spłyceniem debaty publicznej i cyfrową polaryzacją.
Zapraszamy do czytania dziewięciu esejów i oglądania dziewięciu dyskusji, w których skonfrontujemy poglądy autorów. Przede wszystkim zachęcamy jednak do pomyślenia dziewięć razy nad językiem, którego używamy na co dzień. W zestawie ze słowami, pokażemy ilustracje Tymka Jezierskiego, który na swój sposób – wizualnie, zinterpretuje znaczenia poszczególnych słów.
Z olbrzymią przyjemnością zapraszamy na podróż po krainie słów, które znaczą.