O raporcie:
Analiza procesu strukturalnego zwrotu Polski na północ, skupiająca się przede wszystkim na trzech aspektach: gospodarce, energetyce i bezpieczeństwie narodowym oraz regionalnym. W pierwszej części raportu przedstawiono uwarunkowania historyczne i geograficzne oraz aktualny stan potencjału gospodarczego, demograficznego i infrastrukturalnego województw północnych (pomorskiego i zachodniopomorskiego). Druga część skupia się na kluczowych przewagach Wybrzeża, omawiając transformację energetyczną, rosnącą rolę Bałtyku w architekturze bezpieczeństwa NATO oraz rozwój portów, logistyki i sektora zaawansowanych technologii. Trzecia część analizuje wymiar wizerunkowy przemian i relacji pomiędzy państwami nordyckimi a Polską. Raport wieńczy zestawienie głównych szans i wyzwań rozwojowych oraz rekomendacje dla polityki państwa.
Kluczowe wnioski:
- Polska dokonuje zwrotu ku Bałtykowi. Historyczna oś wschód-zachód, która przez stulecia definiowała polską politykę, bezpieczeństwo i warunki gospodarcze, jest dziś uzupełniana przez coraz ważniejszy wektor północ-południe. Zmiany napędzają m.in. strategiczne inwestycje w atom, offshore, porty, gaz, sieci elektroenergetyczne i obronność
- Bałtyk stał się wewnętrznym morzem NATO. Po wejściu Finlandii i Szwecji do Sojuszu wszystkie państwa nadbałtyckie poza Rosją należą do NATO. Jednocześnie rosnąca wrogość Rosji wobec zachodnich sąsiadów powoduje zagrożenia bezpieczeństwa, w tym hybrydowe w okresie formalnego pokoju. Rozwój gospodarczy na Bałtyku musi uwzględniać zwiększone potrzeby ochrony infrastruktury krytycznej.
- Nowe inwestycje zmieniają gospodarcze oblicze Pomorza. W ostatnich latach na Wybrzeżu zrealizowano szereg inwestycji w obszarach m.in. portów, dróg czy kolei, które zarówno budują przewagi regionu, jak i pozwalają przyspieszyć jego rozwój infrastrukturalny i zbliżyć go do poziomu najlepiej rozwiniętych części kraju. Znaczenie nowych inwestycji strategicznych wykracza poza obszar energetyki czy bezpieczeństwa, ponieważ wymagają one wzmocnienia lokalnych usług publicznych czy rynku mieszkaniowego; tworzą popyt na nowe kadry i nowy rynek usług.
- Warunkiem powodzenia są sieci elektroenergetyczne. Planowana elektrownia jądrowa o mocy 3,75 GW ma produkować ok. 30-32 TWh energii rocznie, czyli istotną część obecnego krajowego zużycia. Morskie farmy wiatrowe mają osiągnąć ok. 18 GW mocy do 2040 r. Bez odpowiedniej modernizacji infrastruktury przesyłu i dystrybucji, potencjał regionu – w tym w obszarze przemysłu i centrów danych – nie zostanie w pełni wykorzystany.
- Zwrot na północ daje Polsce szansę na wzmocnienie pozycji międzynarodowej. Polska należy do najważniejszych demograficznie, gospodarczo i militarnie państw regionu i może być w coraz większej mierze dostarczycielem bezpieczeństwa, a nie jego konsumentem. Zwiększona współpraca w formatach krajów regionu Morza Bałtyckiego może uzupełniać zainteresowanie współpracą w ramach Grupy Weimarskiej, Grupy Wyszehradzkiej czy Bukaresztańskiej Dziewiątki. Warunkiem powodzenia jest przywództwo oparte na partnerstwie.
Raport posiada również angielską wersję językową.