Styczeń 2026

W dwóch raportach Julia Cydejko, starsza analityczka ds. energetycznych w Polityce Insight, mapuje wpływ funduszy unijnych na transformację energetyczną w Polsce. W publikacji „Fundusze Europejskie dają moc” autorka wskazuje, że dotychczas transformację napędzały liczne unijne instrumenty – od funduszy polityki spójności po preferencyjne pożyczki Europejskiego Banku Inwestycyjnego – które finansują m.in. modernizację sieci, rozwój OZE, poprawę efektywności energetycznej oraz dekarbonizację ciepłownictwa. Istotną rolę odgrywa działający poza głównym budżetem UE Fundusz Modernizacyjny, który finansuje np. program „Czyste powietrze”. Raport przedstawia też plusy i minusy realizowanego w ramach aktualnej perspektywy budżetowej Krajowego Planu Odbudowy (KPO). Z jednej strony instrument ten wymusił zarzucenie niektórych inwestycji ze względu na opóźnienie wypłat, z drugiej jednak – przyczynił się do poprawy otoczenia regulacyjnego. W raporcie „Ile energii w nowym budżecie UE” Cydejko zauważa, że choć priorytetem nowego budżetu jest wzmacnianie konkurencyjności UE, to dalsze inwestycje w transformację energetyczną pomogą w realizacji tego celu, ponieważ wpłyną na obniżenie kosztów energii dla odbiorców końcowych. Będzie to możliwe dzięki stabilnym inwestycjom w wielkie projekty oraz zmniejszeniu udziału kapitału własnego i ryzyka inwestorów w kapitałochłonnych przedsięwzięciach. Nasz raport o wpływie nowego budżetu UE na inwestycje związane z jakością powietrza ukaże się wkrótce.

Analitycy Polityki Insight Dominik Brodacki i Karol Tokarczyk, we współpracy z organizacją T&E, opisali obecny stan sektora elektromobilności w Polsce oraz perspektywy jego rozwoju. W sześciu esejach tłumaczą m.in., czym jest elektromobilność, jak pojazdy elektryczne wpływają na rynek energii i jakie koszty wiążą się z ich użytkowaniem. Autorzy odnotowują, że na koniec września 2025 r. w Polsce było zarejestrowanych 202,5 tys. samochodów napędzanych elektrycznie, z czego ok. połowę stanowiły pojazdy na baterię (BEV), a drugą połowę – hybrydy typu plug-in (PHEV). Rynek rozwija się dynamicznie: w połowie 2024 r. po Polsce jeździło 150 tys. elektryków, a jeszcze pod koniec 2022 r. – 100 tys. Autorzy przewidują, że elektromobilność czeka dalszy rozwój, bo tworzy ona perspektywy na większą niezależność, czystsze powietrze i nowe miejsca pracy w sektorach przyszłości. Trajektoria zmian będzie zależała m.in. od cen pojazdów i energii elektrycznej, a także dostępności surowców do produkcji baterii. Publikacja szeroko analizuje polski rynek producentów i wskazuje, którzy z nich mogliby najbardziej zyskać na mocniejszym rozwoju branży. W tym kontekście autorzy podkreślają znaczenie produkcji baterii litowo-jonowych – Polska jest bowiem jednym z czołowych producentów tej technologii w UE, odpowiadając za 20 proc. całej unijnej sprzedaży poza wspólnotę.

Badanie dotyczące uwarunkowań korzystania z różnych środków transportu oraz preferencji w tym zakresie przeprowadzono na grupie 990 respondentów. Najpowszechniejszym sposobem przemieszczania się pozostaje samochód osobowy – korzysta z niego 80 proc. badanych, a największą popularnością cieszy się wśród mieszkańców obszarów wiejskich (86 proc.) Komunikacja zbiorowa spotyka się z dwukrotnie mniejszym zainteresowaniem niż samochody – regularnie wybiera ją 40 proc. respondentów, a odsetek ten maleje wraz z wielkością ośrodka zamieszkania. Jest to związane z oceną efektywności transportu publicznego – 75 proc. mieszkańców największych miast uważa jego dostępność za wystarczającą, podczas gdy na wsi sądzi tak zaledwie 29 proc. badanych. Brak dostępu do transportu publicznego odbiera wielu osobom szansę na realizację codziennych potrzeb – 50 proc. osób w tej sytuacji skarży się na problemy z dojazdem do lekarza, a 48 proc. – z dotarciem na zakupy. Najbardziej dotknięte są osoby starsze.